Koszty pożyczki: z czego składa się cena

Z czego składa się koszt pożyczki

Całkowity koszt pożyczki to suma odsetek, prowizji i innych opłat, które musisz ponieść w związku z umową. Wchodzą do niego także usługi dodatkowe, jeśli bez nich nie dostaniesz pożyczki albo nie dostaniesz jej na tych samych warunkach.

• Odsetki — cena za korzystanie z pieniędzy w czasie. Liczy się je od kwoty pożyczki według oprocentowania nominalnego, stałego albo zmiennego.
• Prowizja — osobna opłata, podawana kwotowo albo jako procent kwoty. Może być płatna przy spłacie, potrącona z wypłaty albo kredytowana, czyli doliczona do kwoty, od której biegną odsetki.
• Inne obowiązkowe opłaty — każda opłata, którą musisz ponieść, żeby dostać pożyczkę i spłacać ją zgodnie z planem, niezależnie od nazwy. „Opłata administracyjna” czy „obsługa” to nadal koszt pożyczki.
• Usługi dodatkowe — ubezpieczenie, pakiet, abonament. Wchodzą do całkowitego kosztu, gdy ich wykupienie jest warunkiem pożyczki albo warunkiem ceny z oferty. Usługa naprawdę dobrowolna, z której zrezygnujesz bez zmiany warunków, nie jest częścią kosztu ani RRSO — ale płacisz za nią tak samo.

Ten podział wynika z definicji całkowitego kosztu kredytu w art. 5 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim. Różnicę między oprocentowaniem a RRSO tłumaczymy osobno w artykule RRSO a oprocentowanie nominalne.

wypłataodsetkiprowizja

Otrzymasz na konto

1 400,00 zł

Odsetki (12,00% rocznie, stałe)

18,41 zł

Prowizja (płatna razem ze spłatą)

84,00 zł

Całkowity koszt

102,41 zł

Całkowita kwota do zapłaty

1 502,41 zł

RRSO

90,45%

Termin spłaty

06.12.2026 (40 dni od wypłaty 27.10.2026)

Model EDU-2026.10-J1, wypłata 27.10.2026. To nie jest oferta pożyczki. Jak liczymy

W tym przykładzie edukacyjnym odsetki wynoszą 18,41 zł, a prowizja 84,00 zł, więc całkowity koszt to 102,41 zł. Oddajesz 1 502,41 zł jedną płatnością 06.12.2026, czterdzieści dni po wypłacie.

Kiedy płacisz prowizję i co to zmienia

Tę samą prowizję można rozliczyć na trzy sposoby. Koszt w złotych prawie się nie zmienia. Zmienia się za to kwota, którą realnie dostajesz, a razem z nią RRSO.

• Płatna przy spłacie. Dostajesz całe 1 400,00 zł, a prowizję oddajesz razem z kapitałem i odsetkami.
• Potrącona z wypłaty. Na konto trafia 1 316,00 zł, choć odsetki biegną od 1 400,00 zł i tyle kapitału oddajesz. Koszt jest ten sam, ale korzystasz z mniejszej kwoty, więc RRSO rośnie do 98,14%.
• Kredytowana. Prowizję dopisuje się do kapitału, więc odsetki liczy się od 1 484 zł, a nie od 1 400 zł. Koszt rośnie o 1,11 zł, RRSO do 91,74%. Kredytowana prowizja nie powiększa całkowitej kwoty kredytu (art. 5 pkt 7 ustawy) — to nie są dodatkowe pieniądze dla Ciebie.

W praktyce porównanie ofert zaczynaj od kwoty, która trafi na konto. Dwie pożyczki „na 1 400 zł” mogą dać różne pieniądze do dyspozycji.

Wiesz już, ile kosztuje pożyczka?

W serwisie partnera zobaczysz propozycje pożyczkodawców. Przed wnioskiem porównaj tam całkowitą kwotę do zapłaty, RRSO i harmonogram z wynikiem z Jasnio.

Przejdź do ofert

Link partnerski. Przejdziesz do zewnętrznego serwisu z propozycjami pożyczkodawców. Jasnio może otrzymać wynagrodzenie za przejście — nie zmienia ono naszych wyliczeń.

Przykład reprezentatywny a przykład edukacyjny

Reklama pożyczki, która podaje jakiekolwiek dane o koszcie, musi w jednoznaczny, zrozumiały i widoczny sposób pokazać oprocentowanie (stałe czy zmienne, z wyodrębnieniem opłat), całkowitą kwotę kredytu i RRSO. W stosownych przypadkach dochodzą do tego czas obowiązywania umowy, całkowita kwota do zapłaty i wysokość rat (art. 7 ust. 1–2). Te liczby podaje się na podstawie przykładu reprezentatywnego: pożyczkodawca ustala go dla warunków, na których spodziewa się zawrzeć co najmniej dwie trzecie umów danego rodzaju (art. 8 ust. 2).

Przykłady Jasnio działają inaczej. To przykłady edukacyjne — dobieramy je tak, żeby pokazać mechanizm: wpływ prowizji, okresu albo obniżki. Nie opisują typowej umowy żadnej firmy, nie są ofertą i nie zastępują dokumentów pożyczkodawcy.

Twoją cenę poznasz z formularza informacyjnego, który pożyczkodawca przekazuje przed zawarciem umowy (art. 13–14). Gdy liczby w formularzu różnią się od Twojego wyliczenia, wiążą dokumenty pożyczkodawcy, a różnicę dobrze jest wyjaśnić przed podpisem. Co sprawdzić w dokumentach, zebraliśmy w liście kontrolnej umowy.

Ostatnia rata: dlaczego bywa inna niż pozostałe

Ostatnia rata to ostatnia płatność z harmonogramu. Zwykle różni się od pozostałych o kilka groszy, ale bywa też wyraźnie niższa albo wyższa. Najczęstsze powody:

• Wyrównanie groszy. Każdą ratę zaokrągla się do grosza, a ostatnia domyka saldo. W przykładzie 4 000 zł na 12 rat jedenaście rat wynosi po 385,81 zł, a ostatnia 385,87 zł.
• Rozliczenie obniżki. Gdy rabat od prowizji rozlicza się na końcu, ostatnia rata spada — w przykładzie z porównania pożyczek z 230 zł do 50 zł, ale tylko po spełnieniu warunków.
• Inny układ umowy. Niektóre umowy przewidują wyższą płatność na końcu albo inną pierwszą ratę. Wtedy jedyną pewną informacją jest harmonogram z umowy.
• Zmiany w trakcie spłaty. Częściowa wcześniejsza spłata, opóźnienie albo zmiana oprocentowania zmiennego mogą przesunąć ostatnią płatność względem pierwotnego planu.

Dlatego poza „ratą miesięczną” sprawdzaj najwyższą ratę i jej datę. Kalkulator pożyczki pokazuje wysokość rat, a osobno ostatnią ratę (gdy różni się od pozostałych) i najwyższą ratę z datą, a pełny harmonogram w tabeli.

Limity kosztów: art. 36a i odsetki maksymalne

Ustawa ogranicza osobno koszty pozaodsetkowe i osobno odsetki.

Okres krótszy niż 30 dni

koszty pozaodsetkowe najwyżej 5% całkowitej kwoty kredytu (art. 36a ust. 1a)

Okres od 30 dni

najwyżej K × 10% + K × n/R × 10%, gdzie K to całkowita kwota kredytu, n — okres spłaty w dniach, R — liczba dni w roku (art. 36a ust. 1)

Górna granica

łącznie nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu (art. 36a ust. 2)

Odsetki maksymalne

2 × (stopa referencyjna NBP + 3,5 p.p.); przy stopie 3,75% obowiązującej od 05.03.2026 to 14,5% rocznie (stan na 27.10.2026)

Koszty pozaodsetkowe to wszystko poza odsetkami: prowizja, opłaty, usługi dodatkowe. Jeśli umowa przewiduje więcej, nadwyżka się nie należy (art. 36a ust. 3). W przykładzie 1 400 zł na 40 dni limit wynosi 155,34 zł, a prowizja 84,00 zł mieści się w nim z zapasem. Dla 4 000 zł na 12 rat (379 dni) limit to 815,34 zł przy prowizji 320,00 zł.

Limit liczy się łącznie, gdy spłatę odroczono w ciągu 120 dni od wypłaty albo gdy ten sam pożyczkodawca lub podmiot z nim powiązany udziela kolejnej pożyczki w ciągu 120 dni od wypłaty pierwszej, zanim spłacisz ją w całości (art. 36b–36c). Odsetki maksymalne nie są natomiast limitem RRSO: RRSO obejmuje także prowizję, więc może być znacznie wyższe niż 14,5%.

Koszty opóźnienia to osobna sprawa

RRSO liczy się przy założeniu, że obie strony wykonają umowę w terminie (załącznik nr 4 do ustawy, pkt 3 ppkt 1). Odsetki i opłaty za spóźnioną spłatę nie wchodzą więc do RRSO ani do całkowitego kosztu z planu spłaty. Umowa musi je jednak opisać: stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, inne opłaty za zaległości i skutki braku płatności (art. 30 ust. 1 pkt 11–12).

Te koszty też mają granice. Odsetki za opóźnienie nie mogą przekroczyć 2 × (stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p.), czyli 18,5% rocznie przy obecnej stopie (art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego). Opłaty za zaległość razem z odsetkami za opóźnienie należą się najwyżej do wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, liczonych od zaległej kwoty (art. 33a ustawy). Jeśli spóźnienie już grozi, zajrzyj na stronę Trudności ze spłatą.

Częste pytania

Czy oprocentowanie 0% oznacza, że pożyczka nic nie kosztuje?

Nie zawsze — o koszcie decydują też prowizja i inne obowiązkowe opłaty. W przykładzie edukacyjnym 2 400 zł na 12 rat oprocentowanie wynosi 0%, a koszt to 180 zł albo 360 zł, zależnie od spełnienia warunków obniżki. Patrz na całkowity koszt w złotych.

Czy ubezpieczenie pożyczki wlicza się do kosztu?

Wlicza się, jeśli bez niego nie dostaniesz pożyczki albo dostaniesz ją na gorszych warunkach. Wtedy jego cena wchodzi do całkowitego kosztu i do RRSO. Ubezpieczenie naprawdę dobrowolne nie jest częścią kosztu kredytu, choć nadal jest Twoim wydatkiem — sprawdź w formularzu informacyjnym, jak je opisano.

Dlaczego RRSO krótkiej pożyczki jest tak wysokie?

RRSO to wskaźnik roczny. Koszt 102,41 zł za 40 dni, przeliczony na rok, daje 90,45%, choć w złotych to niewielka kwota. Przy krótkich pożyczkach porównuj przede wszystkim całkowity koszt i kwotę do zapłaty.

Co zrobić, jeśli koszty w umowie przekraczają limit z art. 36a?

Koszty pozaodsetkowe ponad limit się nie należą (art. 36a ust. 3). Poproś pożyczkodawcę o wyjaśnienie wyliczenia, a jeśli odpowiedź Cię nie przekonuje, złóż reklamację — sposób i terminy opisujemy na stronie Reklamacje.

Źródła i podstawa prawna

1. Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 5, 7–8, 13–14, 30, 33a, 36a–36c i załącznik nr 4 (Dz.U. 2025 poz. 1362)
2. Kodeks cywilny, art. 359 § 2¹ i art. 481 § 2¹ — odsetki maksymalne (Dz.U. 2026 poz. 795)
3. NBP — podstawowe stopy procentowe: stopa referencyjna 3,75% od 05.03.2026 (sprawdzone 27.10.2026)

Sprawdzone przez redakcję Jasnio 27.10.2026. Widzisz błąd? Zgłoś poprawkę.