Jak porównać koszt dwóch pożyczek?

Punkt wyjścia: ta sama kwota na konto

Dwie oferty da się uczciwie porównać dopiero wtedy, gdy dają Ci tyle samo pieniędzy na koncie. Przy tej samej kwocie do wypłaty porównujesz to, ile oddasz, kiedy i w jakich częściach.

Kwota pożyczki z umowy i pieniądze, które zobaczysz na rachunku, nie zawsze są równe. Jeśli prowizja jest potrącana z wypłaty, pożyczasz 1 400 zł, a dostajesz mniej. Jeśli jest kredytowana, rośnie kwota, od której liczą się odsetki, choć na konto trafia tyle, ile chciałeś. Zanim zaczniesz porównywać koszty, sprawdź w formularzu informacyjnym, ile dokładnie wypłaci pożyczkodawca. Ten dokument dostajesz przed zawarciem umowy (art. 13–14 ustawy o kredycie konsumenckim). Ma jednolity układ, więc łatwo położyć dwa formularze obok siebie.

Uważaj przy tym na nazwy. Ustawowa „całkowita kwota kredytu” to pieniądze udostępnione Tobie, bez kredytowanych kosztów (art. 5 pkt 7). Przy kredytowanej prowizji formularz pokaże więc 1 400 zł, choć odsetki naliczają się od kwoty powiększonej o prowizję. Dlatego obok tej pozycji zawsze sprawdzaj, ile dokładnie zostanie wypłacone i od jakiej kwoty liczą się odsetki.

Pięć liczb, które zestawiasz obok siebie

• Kwota do wypłaty – ile realnie dostaniesz na konto.
• Całkowita kwota do zapłaty – suma wszystkich płatności z harmonogramu. Najprościej mówi, ile kosztuje pożyczka.
• Okres i liczba płatności – jedna spłata po 60 dniach to coś innego niż 12 rat miesięcznych, nawet przy podobnym koszcie.
• Najwyższa i ostatnia rata – budżet planujesz pod najwyższą płatność, nie pod średnią.
• RRSO – pomaga przy ofertach o podobnej kwocie i okresie, ale nie zastępuje kwoty w złotych.

Różnica między zwykłą a ostatnią ratą bywa drobna. W przykładzie 4 000 zł na 12 rat zwykła rata to 385,81 zł, a ostatnia 385,87 zł, bo grosze z zaokrągleń trafiają na koniec. Bywa jednak duża, gdy umowa przewiduje większą płatność końcową albo gdy ostatnia rata zależy od spełnienia warunków promocji. Dlatego czytaj cały harmonogram, a nie tylko pierwszą ratę z reklamy.

Przykład: jedna kwota, trzy okresy

Poniższe porównanie pokazuje 3 000 zł przy tym samym oprocentowaniu 12% i tej samej prowizji 210 zł, spłacane na trzy sposoby.

Niższa rata zwykle oznacza dłuższy okres i wyższy koszt w złotych. RRSO porównuj razem z całkowitą kwotą do zapłaty — przy różnych okresach sam wskaźnik roczny nie wskaże tańszej opcji.

Jednorazowa spłata po 60 dniach to 3 269,18 zł i RRSO 68,66%. Trzy raty dają prawie ten sam wynik: 3 270,20 zł i 68,41%. Dwanaście rat to 3 408,56 zł, ale RRSO spada do 27,14%. Wariant z najniższym RRSO jest tu wariantem, w którym oddajesz najwięcej złotych. Z kolei w wariancie jednorazowym nie ma małych płatności: całe 3 269,18 zł przypada na jeden dzień, 26.12.2026.

Wniosek jest prosty. Przy różnych okresach najpierw porównuj całkowitą kwotę do zapłaty i najwyższą płatność, a RRSO dopiero między wariantami o zbliżonym okresie. Dlaczego RRSO tak mocno reaguje na czas, wyjaśniamy w tekście RRSO a oprocentowanie nominalne.

Pułapka: prowizja potrącona z wypłaty

Tę samą prowizję można pobrać na trzy sposoby, a każdy daje inny obraz oferty. Weź pożyczkę 1 400 zł na 40 dni z oprocentowaniem 12% i prowizją 84 zł.

W drugim wierszu do zapłaty jest najmniej, bo prowizję zapłaciłeś już przy wypłacie, z pieniędzy, które miały trafić do Ciebie. Koszt pozostaje ten sam, 102,41 zł, a RRSO rośnie do 98,14%, bo do dyspozycji masz tylko 1 316,00 zł. Jeśli potrzebujesz na koncie pełnych 1 400 zł, oferta z potrąceniem wymaga pożyczenia większej kwoty, a wtedy rośnie też koszt. W trzecim wierszu prowizja jest pożyczona razem z kwotą główną, więc naliczają się od niej odsetki: 19,52 zł zamiast 18,41 zł.

Porównując dwie oferty, sprowadź je więc do tej samej kwoty na koncie. Nasze porównanie pożyczek pozwala zestawić do trzech wariantów obok siebie.

Pułapka: obniżka, która zależy od warunków

Obniżka bezwarunkowa jest częścią ceny: dostajesz ją bez względu na to, co zrobisz. Obniżka warunkowa przysługuje dopiero po spełnieniu warunków, na przykład terminowej spłacie wszystkich rat. Do tego czasu jest obietnicą, a nie zniżką. Poniższy przykład pokazuje oba wyniki tej samej umowy.

Pożyczasz 2 400 zł na 12 rat po 230 zł, bez odsetek, z prowizją 360 zł. Jeśli spełnisz warunki, prowizja spada o 180 zł, a różnicę odejmuje się od ostatniej raty: oddajesz 2 580 zł, ostatnia rata wynosi 50 zł, RRSO 15,41%. Jeśli warunków nie spełnisz, płacisz 2 760 zł, ostatnia rata to zwykłe 230 zł, a RRSO wynosi 30,12%. Różnica wynosi 180 zł.

Do porównania z inną ofertą bierz wersję bez obniżki, bo tę zapłacisz na pewno, jeśli coś pójdzie nie tak. Obniżka odejmowana od ostatniej raty nie jest też pieniędzmi zwróconymi z góry: przez 11 miesięcy płacisz pełne raty, a o wyniku przesądza dopiero koniec umowy. Sprawdź w regulaminie promocji, jakie są warunki, co się dzieje przy jednym dniu spóźnienia i kiedy obniżka zostaje rozliczona. Utrata obniżki to co innego niż koszty opóźnienia, które dochodzą osobno, według umowy.

Co jeszcze odczytać z formularza informacyjnego

Formularz informacyjny ma ustawowy wzór, określony w pierwszym załączniku do ustawy, więc te same dane znajdziesz w tych samych częściach u każdego kredytodawcy. To ułatwia porównanie, bo nie musisz szukać ich w reklamie ani na stronie oferty.

Dwie rzeczy z tej tabeli łatwo przeoczyć. Pierwsza to usługi dodatkowe. Jeśli umowa ich nie wymaga, możesz z nich zrezygnować, na co zwraca uwagę UOKiK. Jeśli są obowiązkowe, ich koszt musi być ujęty w całkowitym koszcie i w RRSO. Druga to koszty opóźnienia. Nie wchodzą do RRSO, bo wskaźnik zakłada terminową spłatę, a mimo to różnią się między ofertami. Przy dwóch podobnych propozycjach podpowiadają, która z nich okaże się łagodniejsza, jeśli spóźnisz się ze spłatą.

Kolejność porównania krok po kroku

Tę kolejność możesz powtórzyć przy każdej parze ofert:

1. Ustal kwotę, której potrzebujesz na koncie, i sprawdź, czy obie oferty ją wypłacają.
2. Porównaj całkowitą kwotę do zapłaty w wersji bez warunkowych obniżek.
3. Zestaw okres, liczbę płatności i daty. Zaznacz najwyższą płatność i ostatnią ratę.
4. Sprawdź w kalkulatorze budżetu, czy najwyższa płatność zmieści się w miesiącu, w którym przypada.
5. Dopiero teraz spójrz na RRSO, jako potwierdzenie przy ofertach o podobnym okresie.
6. Na końcu przejrzyj usługi dodatkowe i koszty opóźnienia z formularza. Usługi obowiązkowe muszą być ujęte w całkowitym koszcie (art. 5 pkt 6).

Przed podpisaniem pomoże lista kontrolna umowy. Pamiętaj, że porównanie nie mówi nic o decyzji pożyczkodawcy. Zdolność kredytową ocenia on sam, przed zawarciem umowy (art. 9 i 9a ustawy).

Częste pytania

Co porównać najpierw: RRSO czy kwotę do zapłaty?

Najpierw całkowitą kwotę do zapłaty przy tej samej kwocie na konto i najwyższą płatność. RRSO pomaga dopiero między ofertami o zbliżonej kwocie i okresie, bo przy różnych okresach potrafi wskazać wariant, w którym oddasz więcej.

Dlaczego oferta z potrąconą prowizją ma niższą kwotę do zapłaty?

Część kosztu zapłaciłeś już przy wypłacie, więc dostajesz mniej pieniędzy. Porównuj taką ofertę z innymi przy tej samej kwocie na koncie, a nie przy tej samej kwocie z umowy.

Jak liczyć ofertę z obniżką za terminową spłatę?

Do porównania przyjmij wersję bez obniżki, a obniżkę traktuj jako możliwą korzyść. Sprawdź warunki, termin rozliczenia i to, czy obniżka zmniejsza ostatnią ratę, czy jest rozliczana inaczej.

Czy porównanie w Jasnio jest ofertą?

To porównanie edukacyjne na wpisanych lub przykładowych warunkach. Wiążące są formularz informacyjny i umowa konkretnego pożyczkodawcy.

Źródła i podstawa prawna

1. Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 5, 9–9a, 13–14 i 30 (Dz.U. 2025 poz. 1362)
2. UOKiK – obowiązkowe dodatki oznaczają dodatkowe koszty dla pożyczających
3. UOKiK – apel o przemyślane decyzje finansowe: sprawdzaj, czytaj i porównuj oferty

Sprawdzone przez redakcję Jasnio 27.10.2026. Widzisz błąd? Zgłoś poprawkę.